و شب را در آن بيتوته كنند ، مزدلفه از سوى عرفات به تنگه مأزمه و از سوى منا به وادى محسّر محدود شده است . مأزمهء عرفه نيز به تنگه معروف است . گفته‌اند نام « مزدلفه » را بدين سبب بدانجا نهاده‌اند كه مردم به صورت تنگاتنگ در آن جمع مىشوند . و نيز گفته شده است كه به علت آمدن جمع زيادى از مردم در ساعاتى از شب ، بدين نام خوانده شده . علاوه بر اين ، به مزدلفه نام - « جمع » - هم مىگويند كه برگرفته از اجتماع مردم است و نيز گفته مىشود بدان جهت گفته‌اند كه آدم و حوا در اين منطقه به هم رسيده‌اند ، همچنين به جهت جمع دو نماز در آن نيز گفته شده است . طول مزدلفه از سمت منا كه در آغاز وادى محسّر است ، تا مرز اين دشت از سمت عرفات و آغاز تنگهء مأزمين كه در مرز مزدلفه قرار دارد 4370 متر است . در وسط مزدلفه ، مشعر الحرام قرار گرفته است كه مستحب است حجاج در بامداد روز عيد قربان در آن وقوف كرده و به دعا و ذكر پروردگار مشغول شوند ، به پيروى از فرموده خداوند : « فَإِذا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفاتٍ فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرامِ وَ اذْكُرُوهُ كَما هَداكُمْ » « 1 » و به پيروى از پيامبرمان صلّى اللّه عليه و إله هنگامى كه در جمعى قرار گرفتند ، به قزح آمده و بر آن ايستادند و سپس فرمودند : « اين قزح است كه موقف است و همهء آن موقف به شمار مىآيد » ابو داود و ترمذى نيز اين حديث را آورده‌اند و گفته‌اند كه صحيح و نيكو است . مشعر را به « قزح » نيز ناميده‌اند . ابن عمر در اين باره گفته است : مشعر الحرام به تمامى مزدلفه گفته مىشود كه اين گفته در بيشتر تفاسير نيز آمده است . تقى فاسى در كتاب خود « شفاء الغرام » در مورد چگونگى ساختمان قزح در سال 811 ه . آورده است : ساختمانى مربع ، شبيه به مناره است كه طول هر ضلع آن دوازده ذراع و نيم از ذراع آهنى است كه ضلع سمت شرقى آن 3 / 1 ذراع كمتر مىباشد ( ذراع آهنى 7 / 1 56 سانتيمتر است ) و در بالاى آن بيست و دو كنگره وجود دارد و داراى پله‌اى از بيرون و درون مىباشد . تعداد پله‌هايى كه از روى آن بنا گرديده 24 عدد و تعداد پله‌هاى درونى آن 20 عدد مىباشد . ارتفاع اين ساختمان در فضا سيزده ذراع مىباشد و گفته

--> ( 1 ) - بقره : 198